Takip Edin

Haber

Uçuşların karbon emisyonu yapay zekâ ile azalacak

Dünya devleri, uçakların bıraktığı karbon emisyonu azaltımı yolunda güçlerini birleştirdi. Bu kapsamda Google, American Airlines ve Breakthrough Energy, uçuşların iklime olan etkisini azaltmak amacıyla yapay zekâdan faydalandı.

Yayınlanma tarihi

-

Başak Nur GÖKÇAM

Uçaklar, sebep olduğu hava kirliliği nedeniyle iklim değişikliğini olumsuz yönde etkiliyor. Bunun nedeni, uçak motorlarının yaymış olduğu karbondioksit, nitrojen oksit ve su buharı gibi kirleticiler. Uçuş esnasında geride bırakılan ince, beyaz çizgiler olarak görülen ve havacılık kontraillerinin sayısının azaltılması ise sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşabilme aşamasında kilit role sahip. Bu sorun üzerine güçlerini birleştiren Google Research, American Airlines ve Breakthroug Energy, yapay zekâyı kullanarak uçuşların iklime olan olumsuz etkisini için önemli bir çalışmaya imza attı.

Yüzde 54’lük azaltım sağlandı

Güç birliği kapsamında yapılan şey ise işletmelerin, veri toplama ve yapay zekâ aracılığıyla, pilotlar için alternatif rotaları belirlemek oldu. Böylece 6 ay boyunca toplanan verilerle kontralar için tahmin haritaları geliştirilerek, iz oluşturması muhtemel irtifalardan uçmaktan kaçınıldı.

Tüm bu süreçte uçuş verileri American Airlines’taki 70 test uçuşundan elde edilirken, iz oluşturması muhtemel irtifalardan uçmaktan kaçınmak için de Google’ın Breakthrough Energy’deki açık kaynaklı iz modelleri ile çapraz referanslı yapay zekâ tabanlı tahminleri kullanıldı.

Reklam

Sonucunda ise uçuş izlerinde yüzde 54 oranında bir azaltım sağlandı. Havacılık sektörü için büyük bir ilerleme olarak kayıtlara geçen çalışma sürecinde dikkatleri çeken diğer bir şey ise uçakların yüzde 2 daha fazla yakıt yaktığı yönünde oldu. Fakat bu yüksek nemli alanlardan kaçınmak için yalnızca belirli sayıda uçuşun yeniden yönlendirilmesi gerektiğini gösterdi.

Bunu yaparken de bir havayolunun uçuşlarında toplam yakıt etkisinin yüzde 0,3 kadar da düşük olabileceği görüldü. Yani kontra oluşumu için yapay zekânın kullanılmasının çevresel etkisini azaltmak için uygun bir maliyet seçeneğinin de mevcut olduğu kanıtlanmış oldu. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Google Sürdürülebilirlik Direktörü Kate Brandt, “Google’da, yapay zekânın bireylerin ve iş ortaklarının daha sürdürülebilir bir şekilde yaşamalarına ve iklim üzerindeki etkilerini azaltmalarına yardımcı olabileceği yollar aramaya devam edeceğiz” dedi.

Fransa, yıllık 300 milyon euro yatırım yapmıştı

Sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma hususunda havacılık sektörünün rolünün ne denli büyük olduğunu kabul ederek harekete geçen ülkeler de bu alanda yapmış olduğu çalışmalar ve yatırımlarla ses getirdi. Sürdürülebilirliğe yönelik yapmış olduğu çalışmalar ile ön planda yer alan ülkelerden biri olan Fransa, haziran ayında daha fazla yakıt verimliliğine sahip yeni bir motor geliştirilmesi için yıllık 300 milyon euro değerinde bir yatırım yaptığını duyurmuştu. Bu adım, havacılık sektörü açısından önemli ve örnek bir adım olarak yankılanmıştı.Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu yatırımın, daha hafif uçak tasarımını teşvik edeceğini söylemişti.

2050’de net sıfıra ulaşma taahhüdü

Reklam

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) üyesi havayolu şirketleri ise 2021 yılında, 2050 yılına kadar karbon emisyonlarında net sıfıra ulaşma taahhüdünde bulunmuşlardı. IATA’ya göre söz konusu taahhüt, hava taşımacılığını Paris Anlaşması’nın küresel ısınmayı 2 santigrat derecenin altında tutma hedefine de uygun bir hale getirecekti.

NASA ve Boeing emisyonu %30 azaltacak

ABD’nin uzay projelerinden sorumlu kurumu NASA ve havacılık devi Boeing de, uçakların ürettiği emisyonu azaltmak için havacılık alanındaki tecrübelerini birleştirdiğini 2023 yılının ocak ayında duyurmuştu.

Ortaklığın odak noktası, daha verimli uçak tasarımları üretmek ve uçuşların iklim değişikliği üzerindeki etkisini en aza indirmek olarak açıklanmıştı. Konuya ilişkin açıklamada bulunan Boeing, “NASA, Kiriş Destekli Transonik Kanat (TTBW) tasarımına sahip tam ölçekli test uçağının geliştirilmesi ve uçuş testlerinin gerçekleştirilmesi için Boeing’i seçti.

Sürdürülebilir Uçuş Test Aracı (SFD) programının bir parçası olarak gösterilen ve test edilen teknolojiler, geleceğin tasarımlarını şekillendirmenin yanı sıra aerodinamik ve yakıt verimliliğinde önemli ilerlemeleri beraberinde getirecek” demişti. Ayrıca tek koridorlu uçağın,günümüzün en verimli tek koridorlu uçaklarına kıyasla ve görevine bağlı olarak, yakıt tüketimini ve emisyonu yüzde 30’a kadar azaltabildiği bilgisi verilmişti.

Reklam

Kontrail neden zararlı?

Uçakların, nemli bölgelerden geçişi esnasında beyaz bulut şeklinde oluşan kontraillere ilişkin yapılan bir araştırmaya göre bu izler havacılık sektörünün, küresel ısınma etkisinin yaklaşık yüzde 35’ini oluşturduğunu ortaya koydu. Bu oran, dünyadaki jet yakıtının etkisinin yarısından fazlasına eş değer olarak belirtildi ve 2022 IPCC raporunda yayımlandı.

Devamını oku
Reklam
Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Haber

Apple, Fransa’da iPhone 12’nin yazılımını güncelleyecek

Apple, radyasyon eşiğini aştığı gerekçesiyle iPhone 12’lerin satışlarının Fransa’da durdurulmasının ardından Fransa’daki iPhone 12’lere bir yazılım güncellemesi getireceğini açıkladı.

Yayınlanma tarihi

-

Fransa, Apple’ın iPhone 12 modelinin yaydığı radyasyon seviyesinin eşiğin üstünde olması nedeniyle satışını durdurmuş ve bir yazılım güncellemesinin radyasyon sorununu çözmekte yeterli olacağını ifade etmişti. Apple, yaptığı açıklamada “Fransa’daki düzenleyici kurumun takip ettiği protokole uygun olarak Fransa’daki kullanıcılar için bir yazılım güncellemesi getireceğiz. iPhone 12’lerin Fransa’da kullanılmaya devam etmesini istiyoruz” diye belirtti. Apple, “Bu güncelleme Fransa’nın düzenleyici kurumunun test protokolüne uymayı amaçlıyor ve (sebep) bir güvenlik endişesi değil” diye ekledi.

Fransız hükümeti adımı olumlu karşıladı

Fransa Dijital Ekonomi Bakanı Jean-Noel Barrot, “ANFR (Fransa’nın radyasyon denetleme kurulu) bu güncellemeyi hızla test etmeye hazırlanıyor” dedi ve güncellemenin modeli Avrupa standartlarına uyumlu hale getirmesi gerektiğini ve ardından Fransa’nın satışı askıya alma kararını kaldıracağını belirtti. Belçika da Fransa’daki kararı takiben dün Apple’ın iPhone 12 modeline yönelik sağlık risklerini değerlendireceğini açıklarken, Almanya gibi diğer ülkeler Fransa’da durumun nasıl şekilleneceğini takip edeceklerini belirttiler.

Devamını oku

Haber

Teknoloji firmalarının istihdamı 300 bine dayandı

Teknoloji firmalarının sayısı son 10 yılda iki kattan fazla artarken, bu şirketlerdeki çalışan sayısı 300 bine dayandı.

Yayınlanma tarihi

-

Türkiye İstatistik Kurumu ve Merkez Bankası’nın ‘Sektör Bilançoları 2022’ araşturmasına göre bilgi ve iletişim alanında faaliyet gösteren firma ve buralarda çalışan sayısında son 10 yılda düzenli artış gözlendi.

Sektörün firma sayısı 2013’te 15 bin 124’ken bu sayı 2015’te 17 bin 569’a, 2017’de 20 bin 387’ye ve 2019’da 24 bin 205’e yükseldi.

Sektör, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının etkili olduğu 2020 ve 2021 yıllarında da artışa devam etti. Firma sayısı 2021 itibarıyla 31 binin üzerine çıktı. Geçen yıl da sektördeki firma sayısı 35 bin 37 olarak kayıtlara geçti. Böylece 2013-2022 döneminde sektördeki firma sayısı yüzde 131,7 artmış oldu.

İstihdam 300 bine dayandı

Firma sayısındaki artış istihdam artışını da beraberinde getirdi. Söz konusu sektörde çalışan sayısı 2013’te 166 bin 79 iken bu sayı 2016’da 189 bin 40’a, 2019’da 212 bin 528’e ve 2022’de ise 282 bin 655’e çıktı. 2013-2022 döneminde sektörde çalışan sayısı yüzd​​​​​​​e 70,2 arttı.

Reklam

Mikro ölçekliler ilk sırada

Söz konusu sektör firmalarının ölçeklerine göre dağılımı incelendiğinde, en fazla mikro ölçekli firmaların olduğu görüldü. Geçen yıl sektörde 29 bin 373 mikro ölçekli, 4 bin 652 küçük ölçekli, 827 orta ölçekli ve 185 büyük ölçekli firma faaliyet gösterdi.

Firmaların türlerine bakıldığında ise toplamda 22 bin 663’ünün limited şirket, 12 bin 113’ünün anonim şirket, 7’sinin kooperatif ve 254’ünün diğer türlerde olduğu görüldü.

Devamını oku

Haber

Apple Store kapandı siteye erişilemiyor

Apple, Apple Store’u kısmen erişime kapattı. Apple Store’dan bir ürün satın almak için siteye girenler ”Hemen döneceğiz, Şu anda Apple Store’da bazı güncellemeler yapıyoruz. Lütfen yakında tekrar deneyin.” şeklinde bir uyarıyla karşılaşıyorlar.

Yayınlanma tarihi

-

Apple, Apple Store’u kısmen erişime kapattı. Apple Store’dan bir ürün satın almak için siteye girenler ”Hemen döneceğiz, Şu anda Apple Store’da bazı güncellemeler yapıyoruz. Lütfen yakında tekrar deneyin.” şeklinde bir uyarıyla karşılaşıyorlar. Şirketten şu an için Apple Store’u neden kapatıldığın dair bir açıklama gelmedi. Ancak iddialara göre fiyatların bir kez daha güncellendiği belirtildi. Birkaç gün önce lansmanı yapılan İphone 15 serisinin Türkiye’de ön siparişleri 22 Eylül’de başlayacak

Devamını oku

Trend olan